1. Bản chất của nền dân chủ xã hội chủ nghĩa

a. Thực chất của vấn đề dân chủ

- Dân chủ là quyền lực thuộc về nhân dân

- Dân chủ là sản phẩm của cuộc đấu tranh giữa nhân dân lao động bị áp bức với bóc lột.

- Trong xã hội loài người đã và đang có 3 nền dân chủ: dân chủ chủ nô, dân chủ tư sản và dân chủ xã hội chủ nghĩa.

- So sánh về quyền lực.
Dân chủ chủ nô và dân chủ tư sản Dân chủ xã hội chủ nghĩa
Quyền lực thuộc về nhân dân
Quyền lực thuộc về thiểu số Quyền lực thuộc về toàn thể nhân dân

b. Bản chất của nền dân chủ xã hội chủ nghĩa

- Mang bản chất của giai cấp công nhân

- Lấy hệ tư tưởng Mác-Lênin làm nền tảng tư tưởng, do Đảng cộng sản Việt Nam lãnh đạo

- Có cơ sở kinh tế là chế độ công hữu về tư liệu sản xuất

- Là nền dân chủ của nhân dân lao động

- Gắn liền với pháp luật, kỉ luật, kỉ cưởng.

- So sánh dân chủ tư sản với dân chủ xã hội chủ nghĩa.

Dân chủ tư sản Dân chủ xã hội chủ nghĩa
- Phục vụ lợi của thiểu số (giai cấp tư sản) - Phục vụ lợi ích của đa số (nhân dân lao động)
- Mang bản chất của giai cấp tư sản - Mang bản chất của giai cấp công nhân
- Tư hữu về tư liệu sản xuất - Công hữu về tư liệu sản xuất
- Do các Đảng của giai cấp tư sản lãnh đạo, thực hiện đa nguyên chính trị - Do Đảng cộng sản lãnh đạo, thực hiện nhất nguyên chính trị

2. Xây dựng nền dân chủ xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam

Mục đích: Đem lại quyền lực thực sự cho nhân dân.

a. Nội dung cơ bản của dân chủ trong lĩnh vực kinh tế (giảm tải – đọc thêm)

b. Nội dung cơ bản của dân chủ trong lĩnh vực chính trị

- Thực hiện mọi quyền lực thuộc về nhân dân

- Biểu hiện:

+ Quyền bầu cử, ứng cử

+ Tham gia quản lý nhà nước

+ Kiến nghị với các cơ quan nhà nước

+ Tự do ngôn luận, tự do báo chí, tư do tín ngưỡng

+ Khiếu nại tố cáo

c. Nội dung cơ bản của dân chủ trong lĩnh vực văn hóa

- Thực hiện quyền làm chủ và bình đẳng trong lĩnh vực văn hóa

- Biểu hiện:

+ Tham gia đời sống văn hóa, văn nghệ

+ Hưởng lợi ích sáng tạo văn hóa, văn nghệ

+ Sáng tác, phê bình văn hóa, văn nghệ

d. Nội dung cơ bản của dan chủ trong lĩnh vực xã hội

- Quyền lao đông,nam nữ bình đẳng

- Bảo vệ sức khỏe, bảo hiểm

- Quyền đảm bảo về vật chất và tinh thần.

- ...

e. Yêu cầu của nền dân chủ xã hội chủ nghĩa (giảm tải)

3. Những hình thức cơ bản của dân chủ

a. Dân chủ trực tiếp

- Khái niệm: SGK

- Nội dung: nhân dân bình đẳng và tham gia trực tiếp vào các lĩnh vực kinh tế, chính trị, văn hoá, xã hội…và biểu quyết theo đa số.

- Ví dụ:....

b. Dân chủ gián tiếp

- Khái niệm: SGK

- Nôị dung: thể hiện quyền làm chủ và tham gia quản lý nhà nước thông qua những người, cơ quan đại diện.

- Ví dụ:

c. Mối quan hệ dân chủ trực tiếp và dân chủ gián tiếp

- Đều là hình thức của chế độ dân chủ và có quan hệ mật thiết với nhau.

- Hạn chế:

+ Dân chủ trực tiếp: Đây là hình thức dân chủ mang tính quần chúng rộng rãi những lại phụ thuộc vào trình độ nhận thức của người dân

+ Dân chủ gián tiếp: Nguyện vọng của nhân dân không được phản ánh trực tiếp; phụ thuộc vào năng lực người đại diện.

Vì vậy, phải kết hợp hai hình thức này để phát huy tối đa hiệu quả nền dân chủ xã hội chủ nghĩa