I. Khí quyển

- Khái niệm: Là lớp không khí bao quanh Trái Đất

- Vai trò: Bảo vệ Trái Đất và điều hòa không khí.

- Thành phần: Gồm các chất khí như Nitơ (78%), Oxi (21%), các khí khác (3%) và hơi nước, bụi, tro….

1. Cấu trúc của khí quyển
(SGK)

- Gồm 5 tầng: đối lưu, bình lưu, tầng giữa, tầng i on, tầng ngoài.

- Các tầng có đặc điểm khác nhau về giới hạn, độ dày, khối lượng không khí, thành phần….

2. Các khối khí

- Mỗi bán cầu có 4 khối khí chính, và được chia ra từng kiểu.

+ khối khí địa cực: Am-HD, Ac- LĐ.

+ Ôân đới : Pm, Pc

+ Chí tuyến: Tm, Tc

+ Xích đạo: Chỉ có Em - HD

- Đặc điểm: khác nhau về tính chất, luôn luôn di chuyển, bị biến tính

3. Frông

- Là mặt tiếp xúc giữa hai khối khí có nguồn gốc, tính chất khác nhau

- Mỗi nửa cầu có 2 frông cơ bản: frông địa cực (FA), Frông ôn đới (FP). Dải hội tụ nhiệt đới chung cho cả nửa cầu (FIT).

- Nơi frông đi qua có sự biến đổi thời tiết đột ngột

II. Sự phân bố của nhiệt độ không khí trên Trái đất


1. Bức xạ và nhiệt không khí


- Bức xạ Mặt trời

+ Là các dòng vật chất và của năng lượng Mặt trời tới Trái đất

+ Được mặt đất hấp thụ 47%, khí quyển hấp thụ 4%, còn lại phản hồi vào không gian.

- Nhiệt của không khí ở tầng đối lưu chủ yếu do nhiệt của bề mặt Trái đất do Mặt trời cung cấp

- Góc chiếu của tia bức xạ Mặt trời càng lớn, cường độ bức xạ càng lớn, lượng nhiệt thu được càng nhiều và ngược lại

2. Sự phân bố nhiệt độ không khí

a. Phân bố theo địa lí:

- Nhiệt độ giảm dần từ xích đạo về cực (từ vĩ độ thấp đến vĩ độ cao)

- Càng lên vĩ độ cao biên độ nhiệt năm càng lớn.

- Nguyên nhân: Do trái đất hình cầu và trục trái đất nghiêng.

b. Phân bố theo lục địa và đại dương:

- Đại dương có biên độ nhiệt độ nhỏ, lục địa có biên độ nhiệt lớn

- Nguyên nhân: do sự hấp thụ nhiệt của đất và nước khác nhau

c. Phân bố theo địa hình:

- Nhiệt độ không khí giảm theo độ cao

- Nhiệt độ không khí thay đổi theo độ dốc và hướng phơi của sườn núi

- Nguyên nhân: Do độ cao, độ dốc, hướng phơi của sườn núi, dòng biển nóng, lạnh; lớp phủ thực vật; hoạt động sản xuất của con người