Bạn đã quan sát các vì sao bao giờ chưa? Đã lần nào bạn có ý định nối các vì sao lại thành hình vuông, hình chữ cái, hoặc các hình thù. Quen thuộc khác không? Từ cách đây rất lâu trên thế giới đã có nhiều người làm như vậy, họ đặt những cái tên khác nhau cho các nhóm sao quan sát thấy. Mỗi một nhóm sao như ấy sẽ là một ''chòm sao", tiếng Anh là constellation, có gốc từ tiếng La tinh nghĩa là các ngôi sao tụ tập.

Chòm sao là gì?

Tên của những chòm sao ngày nay chúng ta đang sử dụng phần lớn là những tên đã dùng từ thời La Mã cổ, thậm chí sớm hơn từ thời Hy Lạp cổ. Kiến thức của người Hy Lạp cổ về các chòm sao lại có phần bắt nguồn từ Babylone. Người Babylone lấy tên động vật, tên nhà vua, hoàng hậu hoặc tên các anh hùng trong thần thoại cổ Babylone đặt tên cho các chòm sao. Về sau, người Hy Lạp dùng tên các anh hùng trong thần thoại của mình thay cho các anh hùng Babylone. Thí dụ, có chòm sao được đặt tên thần sức mạnh Hêradex trong thần thoạt Hy Lạp, đó chính là chòm sao ''Võ Tiên" v.v. . . sau này người La Mã lại đổi tên một số chòm sao. Những cái tên cổ này vẫn được sử dụng cho tới ngày nay. Có điều là, hình dạng của một số chòm sao khác xa với cái tên của nó. Thí dụ: Chòm sao Thiên Ưng không giống con chim Ưng một chút nào, chòm sao Đại Khuyển và Tiểu Khuyển khác xa hình con chó…

Vào khoảng năm 50, nhà thiên văn Hy Lạp ruổi tiếng Thorơmi đã ghi chép được 48 chòm sao. Ghi chép của ông không đầy đủ, bỏ sót nhiều chòm sao, về sau các thà thiên văn không ngừng bổ khuyết cho bản ghi chép của Thorơmi. Một số chòm sao bổ sung được đặt tên bằng tên các dụng cụ nghiên cứu khoa học. Thí dụ: la bàn, kính hiển vi v.v...

Hiện nay, các nhà thiên văn đã quan sát và phân biệt được 88 chòm sao.

Trên thực tế, mỗi một chòm sao thay mặt cho một vùng trời. Tức là nói mỗi một ngôi sao trên trời đều thuộc vào một chòm sao nào đó, giống như mỗi một đô thị đều thuộc vào một nước nào đó.

Ngày xưa, đường phân giới giữa các chòm sao rất không quy củ có hình đường cong. Đến năm 1928, các nhà thiên văn quyết định nắn thẳng các đường ranh giới này. Vì vậy, đường ranh giới giữa các chòm sao đều là đường thẳng.

Sưu tầm